Ehl-i Sünnet ve’l-Cemaatin Bazı Nitelik ve Belirtileri
Ehl-i Sünnet ve’l-Cemaatin Bazı Nitelik ve Belirtileri
Selefin Belirlediği Şekliyle Ehl-i Sünnet ve’l-Cemaatin Bazı Nitelik ve Belirtileri: Şüphesiz ki ehl-i sünnet ve’l-cemaatin nitelik ve belirtileri açık ve nettir Çünkü onlar hak ehlidirler, hak ise gayet açıktır Ayrıca onlar doğruluk ehlidirler, doğruluk ise apaçıktır Diğer taraftan onlar sünnete uyarlar, sünnet te muhafaza edilmiştir Hem onlar cemaatin kendisidirler Cemaat ise hakka uyduğu sürece hatadan korunmuştur Ehl-i sünnetin nitelik ve özelliklerine dair seleften gelmiş bazı rivayetleri, birtakım imamların ifade ettiği şekliyle sunmaya çalışacağız: 1- Ehl-i sünnet Allah’ın sapasağlam ipine sıkı sıkıya sarılan kimselerdir: Ebû Bekr es-Sıddîk -Radıyallahu Anh- diyor ki: “Sünnet Allah’ın sapasağlam ipidir Onu terkeden bir kimse kendisiyle Allah arasındaki ipi koparmış olur”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Ömer b el-Hattab -Radıyallahu Anh- da şöyle demektedir: “Şüphesiz sünnet sahibi kimseler Allah’ın kitabını daha iyi bilirler”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Buna göre sünnete sımsıkı sarılıp, rivayetlere tabi olan bir kimse sapasağlam kulpa yapışan kimsedir İşte ehl-i sünnet de böyledir 2- Ehl-i sünnet ve’l-cemaat hakka götüren, sırat-ı müstakiîme doğru giden yolu gösteren, salih önderler ve uyulacak örneklerdir Onlara uyan, onlarla arkadaşlık eden, dini onlardan öğrenen bir kimsenin dini esenliğe kavuşur Onlardan uzak kalıp, onların yoluna uymayan kimse helâk olur Amr b Kays el-Mülâî -Allah’ın rahmeti üzerine olsun- (vefatı: 143 h) şöyle demektedir: “Sen bir gencin ilk yetiştiği andan itibaren ehl-i sünnet ve’l-cemaat ile birlikte olduğunu görürsen, ondan hayır umabilirsin Eğer bid’at ehliyle birlikte olduğunu görürsen, ondan ümidini kes Çünkü genç delikanlı ilk olarak neye göre yetişirse odur”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Yine Amr b Kays şöyle demektedir: “Genç yetişir Eğer ilim ehli ile oturup kalkmayı tercih ederse, kurtuluşa ermesi uzak bir ihtimal değildir Şâyet başkalarına meyledecek olursa, helâk olma ihtimali yüksektir”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] İbn Şevzeb -Allah’ın rahmeti üzerine olsun- (vefatı: 120 h) şöyle demektedir: “Gencin ve arab olmayanın ibadete yöneldikleri vakit sünnet sahibi bir kimseye rastlama tevfikine mazhar olmaları Allah’ın nimetlerindendir”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Buna benzer bir söz Eyyub es-Sahtiyanî -Allah’ın rahmeti üzerine olsun- (vefatı: 131 h)’den rivayet edilmiş olup, o şöyle demiştir: “Yeni yetişen bir kimse ile arab olmayan kimselere yüce Allah’ın ehl-i sünnetten bir ilim adamı ile rastlama tevfikini ihsan etmesi, onların mutluluklarındandır”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] el-Fudayl b İyad -Allah’ın rahmeti üzerine olsun- (vefatı: 187 h) şöyle demektedir: “Allah’ın kendileriyle ülkeleri dirilttiği birtakım kulları vardır Bunlar sünnet sahibi kimselerdir”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] İbn Abbas -Radıyallahu Anh-’dan, yüce Allah’ın: “O günde birtakım yüzler ağaracak, birtakım yüzler kararacaktır” (Al-i İmran, 3/106) buyruğu hakkında şöyle dediği rivayet edilmektedir: “Yüzleri ağaracak olanlar ehl-i sünnet ve’l-cemaattir, yüzleri kararacak olanlar ise bid’at ve dalâlet sahibi kimselerdir”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] 3- Müslüman sünnet ve cemaat dışında hiçbir isim ile kendilerini adlandırmamaları da onların niteliklerindendir: Ehl-i sünnet ve’l-cemaatten başkalarına kendisini nisbet eden veya başka isimle kendisini yad eden bir kimse helâk olmuştur Çünkü kurtuluşa eren fırka, ehl-i sünnettir ve çünkü onların yolu müminlerin izlemekle yükümlü oldukları yoldur Onlar İslam ehli olanlardır İbn Abbas -Radıyallahu Anh- şöyle diyor: “Her kim bu uydurma isimlerden bir ismi kabul edecek olursa, o kişi İslam boyunduruğunu boynundan çıkarmış olur”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] O, bununla sapık fırka ve sapık hevâların peşinden gidenlerin isimlerini kastetmektedir Kadı Iyad, İmam Malik’ten şöyle dediğini nakletmektedir: “Bir adam Malik’e: Ey Abdullah’ın babası, ehl-i sünnet kimlerdir? diye sormuş, o da: Kendisi ile tanındıkları bir lakabları bulunanlardan, cehmiyeden, rafızilerden ve kaderilerden olmayan kimsedirler”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] İmam İbn Kayyım dedi ki: İmamlardan birisine sünnet hakkında soru soruldu, o da şöyle dedi: “Benim sünnet dışında hiçbir ismim yoktur”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Malik b Miğvel -Allah’ın rahmeti üzerine olsun- (vefatı: 159 h) şöyle diyor: “Kişi İslamın ve sünnetin dışında bir isim ile kendini adlandıracak olursa, sen de onu dilediğin dine nisbet edebilirsin”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Meymun b Mihran -Allah’ın rahmeti üzerine olsun- (vefatı: 117 h) şöyle demektedir: “İslamın dışında kullanılan herbir isimden sakınınız”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...]
Cevap: Ehl-i Sünnet ve’l-Cemaatin Bazı Nitelik ve Belirtileri
Ehl-i Sünnet ve’l-Cemaatin Bazı Nitelik ve Belirtileri
Bilindiği gibi sünnet ve cemaate muhalif olan herkes İslam ve sünnetin dışında birtakım isimler almışlardır Hevâ ve sapık fırka sahibleri gibi İsterse bunlar ehl-i sünnetten olduklarını iddia etsinler Ehl-i sünnet sahibleri taassubla hizibçilik yapan ve cemaatçilik yapanlara da, birtakım parolalara da, kavmiyetçiliklere de nisbet edilmezler Onlar vatan ve halk taassubuna, ırk ve kabile taassubuna kapılmazlar Onları sünnet ve İslam şiarı -hangi yer ve zamanda olurlarsa olsunlar- biraraya getirir 4- Ehl-i sünnet insanların hayırlılarıdırlar Bid’atlerden ve bid’atçilerden uzak kalınmasını isterler: Fudayl b İyad -Allah’ın rahmeti üzerine olsun- (vefatı: 187 h) diyor ki: “Ben insanların en hayırlılarının tümünün sünnet sahibi kimseler olduğunu gördüm Onlar bid’at sahibi kimselerden uzak kalmayı söylüyorlardı”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Ebu Bekr b Ayyâş’a -Allah’ın rahmeti üzerine olsun- (vefatı: 194 h) denildi ki: Sünnî kimdir? Şu cevabı verdi: “Çeşitli hevâlar sözkonusu edildiği vakit onlardan hiçbirisine taraftar kesilmeyendir”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Eyyub es-Sahtiyanî -Allah’ın rahmeti üzerine olsun- (vefatı: 131 h) Umâre b Zâzân’a -Allah’ın rahmeti üzerine olsun- (vefatı: 131 h) dedi ki: “Ey Umare eğer bir kimse sünnet ve cemaat sahibi ise, hiçbir zaman hangi halde olursa olsun ona dair sormana gerek yok (O doğru yol üzeredir)”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] O halde ehl-i sünnet hak ve itidal yolu olan sırat-ı müstakim üzere bulunan ümmetin hayırlıları ve vasatıdırlar[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Onlar aynı zamanda bid’at ve hevâ sahibi kimselerden uzak kalmayı telkin ederler Hak, sünnet ve cemaatin dışında hiçbir şeye taassub göstermezler 5- Ehl-i sünnet insanların bozulacağı zaman garib kalan kimselerdir Çünkü onlar “bir taife”dirler Onlar “bir millet”dirler Onlar birçok fırka ve taife arasından “bir fırka”dırlar Yetmişüç fırkadan bir fırkadırlar Onlar bid’at, hevâ ve sapık fırka sahiblerinin kalabalıkları arasında “garibler”dirler Hasan-ı Basri -Allah’ın rahmeti üzerine olsun- (vefatı: 110 h) şöyle demektedir: “Şüphesiz sünnet ehli geçmiş dönemlerde insanlar arasında sayıca en az olan kimselerdi Geriye kalanlar arasında da insanların en az olanlarıdır Onlar lüks ve debdebe içerisinde olanlara, lüks ve debdebelerinde eşlik etmezler, bid’at ehline de bid’atlerinde eşlik etmezler Rablerine kavuşuncaya kadar sünnetleri üzere sebat gösterdiler İşte sizler de -Allah’ın izniyle- hep böyle olunuz”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Süfyan es-Sevrî -Allah’ın rahmeti üzerine olsun- (vefatı: 161 h) şöyle demektedir: Ehl-i sünnet hakkında birbirinize hayırlı şeyler tavsiye ediniz, çünkü onlar gariblerdir[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Yine o şöyle derdi: Biri doğuda diğeri de batıda bulunan kimsenin sünnet sahibi olduklarına dair sana haber ulaşırsa, sen onlara selam gönder, onlara dua et, ehl-i sünnet ve’l-cemaat ne kadar da azdır!”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Abdullah b el-Mubârek -Allah’ın rahmeti üzerine olsun- (vefatı: 181 h) şöyle demektedir: “Şunu bil ki ben bugün ölümü, sünnet üzere yaşadığı bir hayattan sonra Yüce Allah’a kavuşan herbir müslüman için bir lütuf olarak görüyorum Elbetteki biz Allah’ınız ve biz ona döneceğiz Yalnızlığımızı, kardeşlerimizin gidişini, yardımcıların azlığını, bid’atlerin ortaya çıkışını Allah’a şekvâ ediyoruz Bu ümmetin başına gelen ilim adamlarının, sünnet ehlinin gitmesi ve bid’atlerin ortaya çıkması gibi büyük belalardan dolayı da Allah’a şekvâ ediyoruz”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] 6- Ehl-i sünnet ve’l-cemaat hadis ehli olan güvenilir ve adaletli imamlar ile rivayetiyle, dirayetiyle dini nakleden, isnadlarda yer alan kimselerdir: Peygamber -Sallallahü aleyhi vesellem- buyurdu ki: “Bu ilmi sonradan gelen herbir nesil arasından o neslin adalet sahibi kimseleri taşır Onlar bu ilimden saptırıcıların tahriflerini, batılcıların çalmalarını ve cahillerin yanlış tevillerini ortadan kaldırırlar”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Bu ilmi taşıyan kimseler ise hadis ehlidir Sünneti belleyen, gereğince amel eden insanlara onu öğreten hidayet imamlarıdır O halde onlar sünnetin de imamlarıdırlar İbn Sîrin -Allah’ın rahmeti üzerine olsun- (vefatı: 110 h) şöyle diyor: “Daha önceleri isnada dair (hadis alanlar) soru sormazlardı Ancak fitne baş gösterince, bu sefer: Size bu rivayeti nakleden ravilerin isimlerini bize veriniz demeye başladılar O halde ehl-i sünnete bakılır ve onların rivayet ettikleri hadis alınır Ehl-i bid’ate bakılır ve onların rivayet ettikleri hadis alınmaz”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] 7- Ehl-i sünnet kendilerinden ayrılmaları sebebiyle insanların üzüldüğü kimselerdir: Eyyub es-Sahtıyanî -Allah’ın rahmeti üzerine olsun- diyor ki: “Ehl-i sünnetten bir adamın vefat haberi bana ne zaman verilirse, sanki azalarımdan birisini kaybetmiş gibi oluyorum”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Yine şöyle diyor: “Ehl-i sünnetin ölümünü temenni eden kimseler aslında ağızlarıyla Allah’ın nurunu söndürmek isteyen kimselerdir Fakat kâfirler hoş görmese de Allah nurunu tamamlayacaktır”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] İmam Abdulaziz b Muhammed ed-Deraverdî -Allah’ın rahmeti üzerine olsun- (vefatı: 187 h) vefat edince, Süfyan b Uyeyne -Allah’ın rahmeti üzerine olsun- (vefatı: 198 h) bu işe katlanamadı ve katlanamadığını da ortaya koydu Kendisine: Biz senin hiç bu dereceye kadar geleceğini sanmıyorduk O: “O kişi ehl-i sünnettendi” diye cevab verdi[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Muâfâ b İmran -Allah’ın rahmeti üzerine olsun- (vefatı: 186 h) şöyle demektedir: “Ölüm esnasında olması müstesna, sakın hiçbir kimseyi övme Çünkü o kimse ya sünnet üzere ölür, yahut bid’at üzere ölür”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Avn -İbn Abdullah el-Kufî olabilir; Allah’ın rahmeti üzerine olsun- (vefatı: 120 h’den önce) şöyle demiştir: “Her kim İslam ve sünnet üzere olursa, artık ona her türlü hayrın müjdesi vardır”[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Ehl-i sünnet bütün insanlar arasında sahib bulundukları hakka en güçlü bir şekilde inanan, sebat gösteren, onu en iyi kavrayan ve ona sımsıkı sarılan, onun etrafında ittifak eden kimselerdir Onların dışında kalan kelâm, bid’at ve sonradan uydurma şeyleri kabul edenlere gelince, bunlar çalkantı içerisindedirler, bir oraya, bir buraya giderler, tartışma halindedirler Şeyhu’l-İslâm İbn Teymiyye sünnet ve hadis ehli hakkında şunları söylemektedir: “Bu gibi kimselere, hadis ve sünnet ehlini bu lüzumsüz sözlere nisbet etmeleri nasıl yakışır Çünkü hadis ve sünnet ehli, insanlar arasında ilimleri, yakînleri, huzurları ve itminanları herkesten daha büyük olan kimselerdir Onlar hem bilirler, hem bildiklerini bilirler Onlar hakka inanırlar, onda şüphe etmezler, onda tereddüte kapılmazlar Belirtildiğine göre ehl-i sünnetin avamının dahi sahib olduğu bilgi ve yakîn, kelamcılarla, felsefecilerin ileri gelenlerinin dahi sahib olabildikleri bir şey değildir[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Ben de diyorum ki: Günümüzde de ehl-i sünnetin avamının sahib oldukları istikamet, temiz fıtrat ve temiz yöneliş; düşünür, kültürlü diye adlandırılan birtakım kimselerde ve hizib taasubu taşıyan birtakım cemaatlere uyanların birçoğunda bulunmamaktadır Allah bize yeter, O ne güzel vekildir! [Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] İbn Batta, eş-Şerhu ve’l-İbâne, s 120
[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] es-Suyutî, ed-Durru’l-Mensul, II, 63; el-Lalekaî, I, 62; Ayrıca bak Dr Ahmed Sâd Hamdan, et-Tehmiş
[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Bk İbn Teymiyye, Mecmûu’l-Fetava, III, 368-369
[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Darimî, I, 72 Bk Muhammed Abdu’l-Hadi el-Mısrî’nin derleyip, hazırladığı Ehlu’s-Sünne ve’l-cemaa
[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] el-Lâlekâî, Şerhu İtikad-i Ehli’s-Sünne, I, 64
[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] el-Lâlekâî, Şerhu İtikad-i Ehli’s-Sünne, I, 64
[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] İbn Vaddah senedi ile el-Bid’a, s 39’da rivayet etmiştir
[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] el-Hatib, Şerefu Ashabi’l-Hadis, 28-29; İbn Adiy, el-Kâmil, I, 152-153 ve III, 902; el-Alaî, Buğyetu’l-Mutelemmis, s 34-35’te sahih olduğunu belirterek Bk Dr Salih es-Suhaymî, Ulu’l-Ebsar’ın notları, s 64
[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Müslim, Mukaddime, Babu ennel isnade mine’d-din, I, 15; Tirmizî, Kitabu’l-İlel, V, 740
[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Ebu Nuaym, el-Hilye, III, 9; el-Lâlekâî, I, 60, rivayet no: 29
[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] Bu sözleriyle ehl-i sünnete haşviye diyerek ayıplayan kelam ehline işaret etmektedir Mecmûu’l-Fetava, IV, 29
19-09-2008
Ehl-i Sünnet ve’l-Cemaatin Bazı Nitelik ve Belirtileri
Benzer Konular
Çünkü onlar hak ehlidirler, hak ise gayet açıktır
Normal
